รีเทิร์นแอร์ คืออะไร? เจาะลึก 4 ประเภท เพื่อระบบทำงานเต็มประสิทธิภาพ

แอร์เย็นไม่ทั่วถึง อาจไม่ใช่เพราะเครื่องเสีย แต่อาจเกิดจาก รีเทิร์นแอร์ (Return Air) ที่ทำงานไม่สมดุล บทความนี้ พามารู้จักหลักการทำงาน ประเภท และวิธีติดตั้งรีเทิร์นแอร์ เพื่อให้ระบบแอร์ของคุณเย็นทั่วถึง และมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น ในระยะยาว

รีเทิร์นแอร์ (Return Air) คืออะไร? รู้จักการทำงานของระบบ

รีเทิร์นแอร์ (Return Air) คือ ช่องทางลมในระบบปรับอากาศที่ทำหน้าที่ดูดอากาศจากภายในห้องกลับเข้าสู่เครื่องปรับอากาศ เพื่อผ่านกระบวนการกรองฝุ่นและสิ่งสกปรก ก่อนจะถูกส่งกลับออกมาเป็นลมเย็นอีกครั้ง

การทำหน้าที่ของ รีเทิร์นแอร์ เป็นส่วนสำคัญที่ช่วยให้การหมุนเวียนอากาศภายในอาคารเป็นไปอย่างต่อเนื่อง ส่งผลให้

    • อุณหภูมิภายในห้องคงที่ทั่วถึง
    • ความดันอากาศสมดุล
    • คุณภาพอากาศดีขึ้นจากการกรองและถ่ายเท
    • ระบบแอร์ทำงานมีประสิทธิภาพ

ประเภทของ รีเทิร์นแอร์ (Type of Return Air)

รีเทิร์นแอร์ แต่ละประเภทมี วัตถุประสงค์การใช้งานและวิธีติดตั้งต่างกัน โดยหลักแบ่งเป็น 2 กลุ่ม ตามวิธีการไหลของอากาศ ดังนี้

  1. กลุ่มระบบปิด : โดยจะปิดอยู่ในวงจรเครื่องปรับอากาศ มี 1 ประเภท คือ RAG (Return Air Grille)
  2. กลุ่มระบบเปิด : โดยจะเกี่ยวข้องกับอากาศภายนอกอาคาร มี 3 ประเภท คือ EAG (Exhaust Air Grille) / FAG (Fresh Air Grille) / Louver

รีเทิร์นแอร์ แต่ละประเภททำงานควบคู่กับระบบอะไรบ้าง ?

ประเภท หน้าที่หลัก ทิศทางการไหลของอากาศ ใช้กับระบบ
RAG ดูดลมกลับจากภายใน เข้าสู่เครื่องแอร์ ระบบปรับอากาศ (FCU)
EAG ระบายลมเสียออกนอกอาคาร ออกสู่ภายนอก ระบบระบายอากาศ
FAG นำอากาศบริสุทธิ์เข้ามา จากภายนอกเข้าสู่ระบบ ระบบ HVAC
Louver ช่องระบาย/รับลมทั่วไป เข้า-ออกได้ทั้งสองทิศ ภายนอกอาคาร


มารู้จัก รีเทิร์นแอร์ แต่ละประเภทให้มากขึ้น เพื่อเลือกใช้งานถูกต้อง


(ภาพตัวอย่าง RAG ซ้าย-แบบติดตั้งเจาะยึดฝ้ายิปซั่ม ขวา-แบบติดตั้งวางฝ้า T-Bar)

2.1 RAG (Return Air Grille) – ช่องลมกลับภายใน

ถือเป็นจุดสำคัญ ของระบบหมุนเวียนอากาศ ของเครื่องปรับอากาศแบบระบบท่อลม (Duct) ช่วยให้ลมเย็น ไหลเวียนได้ต่อเนื่อง และสมดุลกับลมจ่าย (Supply Air)

    • ทำหน้าที่ ดูดอากาศจากภายในห้อง กลับเข้าสู่เครื่องปรับอากาศ (AHU หรือ FCU) เพื่อหมุนเวียน และทำความเย็นใหม่
    • ตำแหน่งติดตั้ง ภายในห้อง เช่น ฝ้าเพดาน โถง สำนักงาน หรือพื้นที่พักอาศัย
    • ลักษณะ มี 4 ประเภท แบบบานเปิดได้ แบบบานเปิดไม่ได้ แบบติดตั้งเจาะยึดฝ้ายิปซั่ม แบบติดตั้งวางฝ้า T-Bar โดยทุกรูปแบบ สามารถติดแผ่นฟิวเตอร์กรองอากาศด้านในเพิ่มเติมได้ เพื่อช่วยกรองฝุ่น ก่อนส่งกลับไปที่เครื่องปรับอากาศ

(ภาพตัวอย่าง EAG เสริมมุ้งกันแมลง)

1.2 EAG (Exhaust Air Grille) – ช่องลมระบายอากาศออกนอกอาคาร

EAG ช่วยรักษาคุณภาพอากาศภายใน ไม่ให้มีการสะสมของกลิ่น ความชื้น หรือสารระเหยภายในอาคาร

    • ทำหน้าที่ ดูดอากาศเสีย หรืออากาศร้อน ออกไปทิ้งนอกอาคาร
    • อุปกรณ์ที่ใช้ร่วมด้วย คือ พัดลมระบายอากาศ (Exhaust Fan) หรือ แดมเปอร์ (Damper) เพื่อควบคุมทิศทางและอัตราการไหลของลม
    • ตำแหน่งติดตั้ง ควรเป็นห้องน้ำ ห้องครัว ห้องเครื่อง หรือพื้นที่ที่ต้องการระบายกลิ่น ความร้อน หรือความชื้น

1.3 FAG (Fresh Air Grille) – ช่องอากาศบริสุทธิ์จากภายนอก

มักใช้ร่วมกับระบบ Air Handling Unit (AHU) ใน ระบบระบายอากาศของอาคารขนาดใหญ่ (HVAC) เช่น สำนักงาน ห้างสรรพสินค้า โรงแรม

    • ทำหน้าที่ นำ อากาศบริสุทธิ์ จากภายนอกเข้าสู่ระบบปรับอากาศ เพื่อผสมกับอากาศภายในก่อนจ่ายกลับเข้าห้อง
    • ประโยชน์ คือ ช่วยเพิ่มออกซิเจน ลดการหมุนเวียนอากาศเสีย และทำให้คุณภาพอากาศภายในดีขึ้น
    • ตำแหน่งติดตั้ง ควรเป็นบริเวณผนังหรือช่องอากาศภายนอกที่สะอาด ไม่มีมลพิษ

(ภาพตัวอย่าง Louver เกล็ดระบายอากาศ สำหรับงานสถาปัตยกรรม)

1.4 ลูเวอร์ (Louver) – ช่องระบายอากาศ ภายนอกอาคาร

งานอาคาร ที่ต้องการความเรียบร้อย จะถูกออกแบบให้เป็น เกล็ดระบายอากาศ สำหรับงานสถาปัตยกรรม (Architectural Louver) เพิ่มความสวยงามของอาคารควบคู่ไปด้วย

    • ทำหน้าที่ เป็นช่องระบายอากาศ ที่ติดตั้งภายนอกอาคาร ใช้ระบายลม หรือรับลมจากภายนอก
    • ลักษณะ มีบานใบแนวนอน ช่วยกันฝน กันฝุ่น และลดแรงลม ขณะยังให้อากาศผ่านได้
    • ตำแหน่งติดตั้ง มักจะเป็นผนัง ด้านนอกอาคาร ห้องเครื่อง ห้องพัดลม หรือพื้นที่ ที่มีการแลกเปลี่ยนอากาศกับภายนอก

โดย รีเทิร์นแอร์ทุกประเภท สามารถติดตั้ง ฟิลเตอร์ใยดำหรือไนลอน หลังตัวอุปกรณ์หน้ากาก เพื่อช่วย ดักจับฝุ่น แมลง และเศษสิ่งสกปรก ก่อนเข้าสู่ท่อส่งลม (Duct)

หลักการติดตั้ง รีเทิร์นแอร์ (Return Air)

การติดตั้ง รีเทิร์นแอร์ แต่ละประเภทมีหลักการเฉพาะ ทั้งด้านอุปกรณ์ ที่มาทำการประกอบด้วย ตำแหน่ง และจุดเชื่อมต่อ เพื่อให้ระบบหมุนเวียนอากาศ ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ ตารางต่อไปนี้ สรุปแนวทางการติดตั้ง และข้อควรระวัง โดยแยกตามลักษณะการใช้งาน เพื่อใช้เป็นข้อมูลอ้างอิง ในการออกแบบ และติดตั้งให้ได้มาตรฐาน

ตารางการติดตั้ง และข้อควรระวัง สำหรับ รีเทิร์นแอร์ (Return Air) ทั้ง 4 ประเภท

ประเภท ระบบ จุดติดตั้ง การเชื่อมต่อ / อุปกรณ์ ข้อควรระวัง การบำรุงรักษา
RAG
(Return Air Grille)
ปิด บนฝ้าเพดาน หรือผนังสูง ~2.4 ม. จากพื้น ต่อกับ Return Duct หรือ Plenum, มี Filter ถอดล้างได้ ห่าง Supply ≥ 1 ม., ห่างผนัง 150-300 มม. ลดเสียงสะท้อน ล้าง Filter ทุก 3-6 เดือน เพื่อคงแรงลมและลดฝุ่น
EAG
(Exhaust Air Grille)
เปิด เพดาน หรือผนังที่มีทางออกนอกอาคาร ต่อ Duct หรือ Exhaust Fan, ติด Damper และ Louver ปลายทาง ห้ามระบายเข้าช่องฝ้า / พื้นที่ปิด, ต้องป้องกันลมย้อน และน้ำฝน ตรวจแรงลม และทำความสะอาดช่องระบายสม่ำเสมอ
FAG
(Fresh Air Grille)
เปิด ผนังภายนอก หรือ ช่องอากาศเข้า AHU/FAU มี Filter กันฝุ่น + Damper ควบคุมลม + Weather Louver กันฝน ห่างช่อง Exhaust ≥ 3 ม. และห่างแหล่งมลพิษ ตรวจ Filter และ Damper ทุก 6 เดือน เพื่อคงอัตราลม
Louver เปิด ผนังภายนอกอาคาร หรือ ห้องเครื่อง บาน Louver แนวนอน, Slope หรือ Drain ระบายน้ำ, ยึดแน่นกับโครง ป้องกันน้ำฝน, เสียง, การรั่ว และแรงลมย้อน ตรวจรอยยึด และทำความสะอาดใบ Louver เป็นระยะ


สั่งรีเทิร์นแอร์ ทุกประเภทได้ที่ UDWASSADU

UDWASSADU มีจำหน่าย รีเทิร์นแอร์ สั่งทำได้ทุกขนาด ทุกประเภท ตั้งแต่ RAG / EAG / FAG ไปจนถึง ฟิลเตอร์พิเศษ สินค้าผลิตจากวัสดุมาตรฐานอุตสาหกรรม มีให้เลือกทั้ง อลูมิเนียม และพลาสติก จัดส่งทั่วประเทศ ติดต่อได้ที่ Line : @UDIRONS หรือ เบอร์ 084-326-6454