สั่ง หัวจ่ายแอร์ ยังไงไม่ให้พลาด? รวมเช็คลิสต์รายละเอียดให้ตรงสเปค

04
ก.พ.

หัวจ่ายแอร์ที่ดีไม่ได้เลือกแบบจากดีไซน์หรือขนาดเพียงอย่างเดียว แต่ต้องพิจารณาจาก ภาพรวมของระบบปรับอากาศทั้งหมด ตั้งแต่ลักษณะพื้นที่ แรงดันลม ไปจนถึงข้อจำกัดหน้างานจริง การเลือกผิดอาจทำให้ลมไม่สมดุล เสียงดัง หรือระบบทำงานหนักเกินจำเป็น

หัวจ่ายแอร์ ต้องดูอะไรบ้าง? เช็คลิสต์สำคัญที่ต้องรู้ก่อนสั่งผลิต

เริ่มตั้งแต่การวัดขนาดห้อง การเช็กแรงดันลมจาก FCU การเลือกวัสดุ ไปจนถึงการคำนึงถึงงานตกแต่ง เพื่อให้หัวจ่ายแอร์ที่คุณเลือกได้ประสิทธิภาพสูงสุด ตามตาราง ดังนี้

รายการข้อมูล สิ่งที่ต้องพิจารณา ตัวอย่าง / ข้อควรระวัง
◻ 1. ขนาดพื้นที่ วัดระยะของบริเวณทั้งหมดด้วย ความกว้าง × ความยาว × ความสูง ฝ้าที่ต่ำกว่า 2.4 เมตรไม่ควรใช้ 4-Way Diffuser ลมจะตกแรง
◻ 2. ลักษณะการใช้งาน เช็คประเภทพื้นที่ เช่น ห้องนั่งเล่น ห้องทำงาน ห้องนอน โถงทางเดิน หรือโรงงานอุตสาหกรรม Square 4-way เหมาะกับโถงทางเดิน ลมจ่ายจากกลางห้องกระจายตัวดี
◻ 3. แรงดันลม (CFM / Static Pressure) ตรวจค่า CFM หรือแรงดันลมภายในท่อ (SP จากพัดลม/FCU) เพื่อเลือกหัวจ่าย ที่รองรับแรงดันได้เหมาะสม Linear Bar ต้องการแรงดันสูงกว่า Slot Diffuser ควรวัดแรงดันจาก FCU ก่อนสั่ง
◻ 4. ความสวยงามของการตกแต่ง พิจารณาแนวฝ้า ความต่อเนื่อง การซ่อนแนวต่อ และวัสดุเคลือบสี งาน Interior Hi-End นิยม Linear Slot เพราะไม่มีรอยต่อ เรียบหรู
◻ 5. ข้อจำกัดหน้างาน ตรวจพื้นที่จริง เช่น ฝ้าแคบ ติดคาน มีโคมไฟ สปริงเกอร์ หรืออุปกรณ์อื่น ต้องเลือกความยาว-ความกว้าง ให้ตรงข้อจำกัด และติดตั้งได้จริง
◻ 6. วัสดุ & งบประมาณ เลือกวัสดุตามการใช้งาน เช่น ABS, Aluminium, Stainless ห้องทั่วไปใช้ ABS หรือ Aluminium พื้นที่ชื้นควรใช้ Stainless (ราคาสูง)


เทคนิควัดขนาดหัวจ่ายแอร์ ก่อนสั่งผลิต

ก่อนสั่งผลิตหัวจ่ายแอร์ ไม่ว่าจะเป็นงานใหม่ หรืองานเปลี่ยนของเดิม การวัดขนาดให้ถูกต้อง คือ ขั้นตอนสำคัญ ที่ช่วยให้หน้างานติดตั้งราบรื่น ไม่ต้องแก้ไข หรือเจาะซ้ำ

การวัดขนาดหัวจ่ายแอร์จะมี 3 ขั้นตอน ดังนี้

1. วัดขนาดคอท่อ หรือช่องต่อท่อ (Neck Size) คือ ขนาดช่องลมจริง ที่หัวจ่ายแอร์จะถูกเสียบเข้าท่อ หรือกล่องลม

    • จุดที่วัด : วัดด้านในของช่องเจาะ หรือปลายท่ออากาศจริง เช่น 300 × 300 มม.
    • เคล็ดลับ : ควรวัดอย่างน้อย 2 จุด (บน–ล่าง / ซ้าย–ขวา) เพื่อเช็กความตรงของช่อง

2. วัดขนาดหน้าหัวจ่ายแอร์รวมกรอบ (Face Size) คือ ขนาดโดยรวมของหัวจ่ายรวมขอบ หรือปีกทั้งหมด เมื่อมองจากด้านหน้า

ใช้สำหรับกำหนดช่องเจาะผนัง หรือฝ้า ให้พอดีกับกรอบภายนอก

    • สูตรคำนวณหาขนาดหน้าหัวจ่าย (Face Size) : ขนาดหน้าหัวจ่าย = ขนาดคอท่อ หรือช่องต่อท่อ + ขอบกรอบซ้าย/ขวา/บน/ล่าง อย่างละ 25 มม.

ตัวอย่างเช่น : ขนาดคอท่อ หรือช่องต่อท่อ กว้าง 300 × ยาว 300 มม. แปลว่า ขนาดหน้าหัวจ่ายแอร์รวมกรอบ (Face Size) ประมาณ กว้าง 350 × ยาว 350 มม.

3. กำหนดระยะห่างระหว่างซี่ใบ (Bar Spacing) คือ ระยะช่องว่างระหว่างใบหัวจ่ายแอร์ ซึ่งมีผลต่อทิศทาง และแรงลม

โดยหลักการ ถ้าช่องห่างมาก จะทำให้ แรงลมมากขึ้น และเสียงดังขึ้น

ถ้าช่องห่างแคบ จะทำให้ ลมเรียบเงียบกว่า

    • ขนาดมาตรฐานทั่วไป : 6 มม. / 9 มม. / 12 มม. โดยจะขึ้นอยู่กับรุ่น และการออกแบบ

 

วิธีเลือกหัวจ่ายแอร์ ที่เหมาะกับลักษณะแรงลม

ตามหลักการแบ่งเป็น 2 ประเภท คือ ช่องจ่ายลมออก (Supply) และ ช่องดูดลมกลับ (Return)

1. สำหรับช่องจ่ายลมออก (Supply)

ประเภท ลักษณะลม ใช้เมื่อไหร่ ไม่เหมาะเมื่อไหร่
Slot Diffuser (LSD) ลมออกแนวนอน ลื่นตามฝ้า ลมกระจายตัวนุ่ม พื้นที่โล่ง เพดานสูง 2.7–3.0 ม. เช่น ออฟฟิศ open-plan, โชว์รูม, โถงโล่ง เพดานต่ำ ลมตกลงที่นั่งเร็ว ห้องแคบที่ต้องการลมไปไกล
Linear Bar Grille (LBG) ลมตรง ชี้ทิศทางตามมุมใบปรับ ส่งลมได้ไกล โถงยาว, ทางเดิน หรือพื้นที่ที่ต้องการทิศลมชัดเจน ห้องเล็ก / เพดานต่ำแล้วเกิดลม draft
Square 4-Way Diffuser (SQ) ลมกระจายรอบ 4 ทิศทางทั่วห้อง ห้องขนาดกลาง–ใหญ่ เช่น ห้องประชุม ออฟฟิศ ห้องเรียน ห้องแคบยาว หรือมีคานขวางลม ทำให้ลมไม่ถึงปลายห้อง
Round Diffuser (RAD) ลมกระจายรอบทิศ 360° เหมาะติดกลางห้อง เพดานสูง โถงเปิดโล่ง เช่น ล็อบบี้โรงแรม ยิมออกกำลังกาย เพดานต่ำ / ฝ้าซ่อน ลมตกแรง กระจายไม่ดี
Supply Air Register Grille (SAG) หรือ เป่าข้าง ปรับทิศลมได้อิสระ 2 แนว ห้องที่ต้องการการควบคุมทิศลมเฉพาะ เช่น ห้องทดลอง (Laboratory) พื้นที่เปิดโล่งกว้าง ลมชนกันกลางห้อง

2. สำหรับช่องดูดลมกลับ (Return)

ประเภท ลักษณะลม / การทำงาน ใช้เมื่อไหร่ ไม่เหมาะเมื่อไหร่
Return Air Grille (RAG) ดูดลมกลับจากภายในห้องเข้าสู่ AHU หรือ FCU เพื่อหมุนเวียนอากาศในระบบท่อลม พื้นที่ทั่วไป เช่น บ้าน, สำนักงาน, ร้านค้า, พื้นที่แนว low-velocity ไม่ควรติดใกล้ช่อง Supply มากเกินไป เพราะลมจะหมุนวน ไม่กระจายทั่วห้อง
Filter Return Grille (RFG) ดูดลมกลับโดยมีแผ่นฟิลเตอร์กรองฝุ่นในตัว ห้องที่ต้องการการบำรุงรักษาง่าย เช่น ห้องพักอาศัย, ออฟฟิศ หรือพื้นที่ที่ต้องการการกรองฝุ่น ไม่เหมาะกับระบบลมสูง หรือระบบแรงดันต่ำ เพราะฟิลเตอร์ทำให้ลมลดลง
Exhaust Air Grille (EAG) ดูดอากาศออกจากภายในสู่นอกอาคาร เพื่อระบายกลิ่น ความชื้น และความร้อน ห้องน้ำ, ห้องครัว, ห้องเครื่อง, หรือห้องที่ต้องการระบายอากาศต่อเนื่อง ไม่เหมาะกับพื้นที่ที่ต้องคงแรงดันภายใน เช่น Cleanroom หรือห้องความดันบวก
Fresh Air Grille (FAG) นำอากาศสดจากภายนอกเข้าสู่ระบบ เพื่อเพิ่มคุณภาพอากาศภายใน โรงพยาบาล, สำนักงาน, โรงงาน ไม่ควรติดตั้งบริเวณลมเสีย เช่น ท่อไอเสีย เพราะจะดึงอากาศไม่บริสุทธิ์เข้าสู่ระบบ
Louver รับอากาศภายนอก พร้อมป้องกันน้ำฝน และแมลงด้วยบานเกล็ด ใช้ที่ผนังภายนอกอาคาร หรือดาดฟ้า ไม่เหมาะในพื้นที่ลมย้อนแรงมาก หรือบริเวณที่มีฝุ่นสูง ต้องใช้ตะแกรงเสริม


ใครมีหน้าที่ออกแบบ และเลือกหัวจ่ายแอร์ ในโปรเจคระบบระบายอากาศ (HVAC)?

    1. วิศวกรระบบปรับอากาศ (HVAC Engineer) คือ ผู้ออกแบบระบบระบายอากาศ และ ระบบปรับอากาศหลัก กำหนดตำแหน่ง และขนาดหัวจ่ายแอร์
    2. สถาปนิก (Architect / Interior Designer) คือ ผู้ออกแบบตามความกลมกลืนกับดีไซน์ภายใน เช่น หัวจ่ายแอร์ประเภท Linear Slot ซ่อนในแนวฝ้า หรือกำหนดสี Powder Coat พิเศษ
    3. ผู้รับเหมา / ช่างติดตั้งระบบปรับอากาศ คือ ผู้ติดตั้งตามแบบ โดยจะมีการตรวจสอบความถูกต้องหน้างาน ตรวจระยะฝ้า คอท่อ และแนวลมจริงก่อนติดตั้ง เพื่อป้องกันการรั่ว หรือลมย้อน
    4. เจ้าของอาคาร หรือ เจ้าหน้าที่บริหารโปรเจค คือ ผู้อนุมัติ และตรวจสอบความเหมาะสมของการบำรุงรักษา

สรุป

สั่ง หัวจ่ายแอร์ ให้ถูกต้อง เริ่มต้นจากการรู้ข้อมูลของพื้นที่จริง ทั้งขนาดห้อง แรงดันลม รูปแบบการใช้งาน ไปจนถึงข้อจำกัดหน้างาน การวัดขนาดอย่างแม่นยำ และเลือกประเภทหัวจ่าย ที่ตรงฟังก์ชันการใช้งาน จะช่วยให้ระบบปรับอากาศ ทำงานเต็มประสิทธิภาพ ลมกระจายสม่ำเสมอ และลดปัญหาการแก้งานติดตั้ง หากไม่แน่ใจว่า จะเลือกแบบไหนให้เหมาะกับงานของคุณ สามารถสอบถาม หรือส่งแบบมาให้ประเมินเบื้องต้นได้ที่ Line : @udirons หรือ เบอร์ 084-326-6454